သင္မသိေသးတဲ့ စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းေသာ ရႈးပ်ံအေၾကာင္း

႐ႉးပ်ံဟူေသာ အေကာင္မ်ိဳးကို ပုဂံတည္စေခတ္က ဝက္ ႀကီး၊ ငွက္ႀကီး၊ က်ားႀကီးတို႔ႏွင့္အတူ ပ်ဴေစာထီး ႏွိမ္နင္းရ ေသာ ျပည္သူ႕ရန္သူႀကီးတစ္ပါးအျဖစ္ ရာဇဝင္ဒ႑ာရီမ်ားမွ ကၽြႏ္ုပ္တို႔ သိရွိရသည္။ ယင္းသို႔ ဖတ္႐ႈသိရွိရေသာ္လည္း ႐ႉးပ်ံ ကို ကိုယ္ေတြ႕မ်က္ျမင္ ႀကဳံဖူးသူ အလြန္ရွားေပသည္။ အထက္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ ႐ႉးပ်ံႀကီးမွာ တကယ္ေၾကာက္စရာ ေကာင္းသည့္ သတၱဝါႀကီး ျဖစ္ေကာင္း ျဖစ္မည္မွန္ေသာ္လည္း စင္စစ္ ႐ႉးပ်ံဆိုသည္မွာ ေၾကာက္မက္ဖြယ္ရာ ႀကီးႀကီးမားမား တိရစၧာန္မ်ိဳးကား မဟုတ္ေပ။

႐ႉးပ်ံဟူ၍ ေခၚေဝၚၾကေသာ္လည္း ႐ႉးပ်ံသည္ ငွက္ကဲ့သို႔ ေတာင္ပံခတ္၍ ပ်ံသန္းႏိုင္သည္မဟုတ္ေခ်။ ႐ႉးပ်ံသည္ ရွဥ့္မ်ိဳး တြင္ ပါဝင္၍ သစ္ပင္တစ္ပင္မွ တစ္ပင္သို႔ မ်ားေသာအားျဖင့္ အျမင့္မွ အနိမ့္သို႔ ခုန္လႊား မသြားဘဲ ေလထဲမွ ပ်ံဝဲဆင္းသက္ ႏိုင္ေသာ သတၱဝါမ်ိဳး ျဖစ္သည္။ ႐ႉးပ်ံ၏ ကိုယ္နံေဘး တစ္ဖက္တစ္ခ်က္တြင္ ေရွ႕ေျခႏွင့္ ေနာက္ေျခတို႔ျဖင့္ ဆက္တြဲေနေသာ အေရျပားသည္ ေခါက္လိပ္ ၍ ေနသည္။ ႐ႉးပ်ံသည္ သစ္ပင္တစ္ပင္မွ တစ္ပင္သို႔ ကူးရန္ ေျခေထာက္မ်ားကို ေဘးသို႔ ကားထုတ္လိုက္ေသာအခါ ေခါက္ လိပ္ေနေသာ အေရျပားသည္ ေလထီးကဲ့သို႔ ျဖန္႔ကားထြက္လာ သျဖင့္ ႐ႉးပ်ံသည္ ပ်ံဝဲႏိုင္ျခင္း ျဖစ္သည္။

ယင္းသည္ အျမင့္မွ အနိမ့္သို႔ ပ်ံဝဲဆင္းလာ၍ တစ္ဖန္ တည့္တည့္သြားရာမွ အထက္သို႔ ခပ္ေစာင္းေစာင္း တက္သြားျပန္ၿပီးေနာက္တြင္ ဝိုက္ခ် ပ်ံဝဲဆင္းႏိုင္သည္။ သာမန္အားျဖင့္ ေပ ၅ဝ-၆ဝ အထိ ပ်ံဝဲႏိုင္၍ ရံဖန္ရံခါ ေပ ၂ဝဝ ေက်ာ္မၽွ ပ်ံဝဲသြားႏိုင္ေလသည္။ ႐ႉးပ်ံႏွစ္မ်ိဳးရွိသည္။ တစ္မ်ိဳးသည္ ဥေရာပ၊ အာရွႏွင့္ ေျမာက္အေမရိကတိုက္တို႔၌ ေတြ႕ရေသာ ဆီယူေရာ့ ပတာရီနီး မ်ိဳးရင္းဝင္ ႐ႉးပ်ံတို႔ ျဖစ္သည္။ စကင္ဒီေနးဗီးယားမွ ဂ်ပန္ ကၽြန္းမ်ားအထိ၊ မေလးရွားကၽြန္းဆြယ္၊ ေျမာက္အေမရိကတိုက္ ကေနဒါမွ ဂြာတီမားလႏိုင္ငံအထိ ေဒသမ်ား၌ ထိုမ်ိဳးရင္းမွ မ်ိဳးခြဲျဖစ္ေသာ ႐ႉးပ်ံအမ်ိဳးမ်ိဳးကို ေတြ႕ရသည္။ အိႏၵိယႏွင့္ မေလးရွားေဒသမ်ား၌မူ မ်ိဳးစိတ္အမ်ားအျပားကို ေတြ႕ရေလသည္။

ဆီယူေရာ့ပတာရီနီး မ်ိဳးရင္းဝင္ ႐ႉးပ်ံတို႔သည္ ရွဥ့္အစစ္ ႏွင့္ နီးစပ္သည္။ အခ်ိဳ႕ ႐ႉးပ်ံမ်ိဳးတို႔သည္ အ႐ြယ္ႀကီး၍ အၿမီး ဖ်ားမွာ ႏွာဖ်ားအထိ အလ်ားတစ္ေပခန္႔ ရွိသည္။ အေမႊးေရာင္ မွ အခ်ိဳ႕သည္ နီၾကန္ၾကန္၊ အခ်ိဳ႕သည္ အနီေပၚ အျဖဴကြက္၊ အခ်ိဳ႕သည္ အနက္ေရာင္ ျဖစ္သည္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၌ အေတြ႕ရ မ်ားေသာ ႐ႉးပ်ံတို႔သည္ အလ်ားဆယ္လက္မခန္႔ရွိ၍ မ်က္လုံးတို႔သည္ ျပဴးက်ယ္နက္ေမွာင္သည္။အေမြးသည္ ေျပာင္ ေခ်ာႏူးညံ့သည္။ သစ္ပင္အိုမ်ား၏ ပင္စည္အေရာင္ႏွင့္တူေသာ အေမြးေရာင္ ရွိသျဖင့္ ယင္းတို႔ကို ေတာထဲတြင္ ႐ုတ္တရက္ ရွာမေတြ႕ႏိုင္ေခ်။

႐ႉးပ်ံတို႔သည္ သစ္ပင္ေပၚ၌ ေနေလ့ရွိ၍ ေျမျပင္ေပၚ၌ က်က္စားေလ့ မရွိေပ။ ညဥ့္အခါ၌သာ အစာရွာ ထြက္ၾက၍ ခြံမာသီး၊ သစ္႐ြက္ႏု အဖူးအကိုင္းမ်ား၊ ငွက္ဥႏွင့္ တစ္ခါတစ္ရံ ငွက္ေပါက္စမ်ားကို ရွာေဖြစား ေသာက္ေလ့ ရွိသည္။ ႐ႉးပ်ံမ်ား ကို ဖမ္း၍ ယဥ္ပါးေအာင္ သင္ၾကားလၽွင္ ရလြယ္သည္။ သို႔ေသာ္ အလြန္ဖ်က္ဆီးတတ္ေသာ သတၱဝါမ်ိဳး ျဖစ္သည္။ အ႐ြယ္ငယ္ေသာ ႐ႉးပ်ံမ်ိဳးတို႔ကို ေျမာက္အေမရိကတိုက္ ႏွင့္ ဥေရာပတိုက္တို႔တြင္ ေတြ႕ရသည္။ ၁၈ လက္မေက်ာ္ အလ်ားရွိ၍ အေမြးထူေသာ ႐ႉးပ်ံမ်ိဳးကို ဟိမဝႏၲာေတာင္တန္း ေဒသမ်ား၌ ေတြ႕ရွိႏိုင္ေလသည္။

အာဖရိကတိုက္၌ ေတြ႕ရေသာ ႐ႉးပ်ံအမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔သည္ အႏုံမာလ်ဴရီဒီး (Anomaluridae) မ်ိဳးရင္းတြင္ ပါဝင္ၾကသည္။ ထိုမ်ိဳးရင္းဝင္ ႐ႉးပ်ံမ်ိဳးတို႔တြင္ နံေဘး၌ အေရျပားလိပ္ မပါေသာ ႐ႉးပ်ံတို႔ လည္း ပါဝင္သည္။ ထိုမ်ိဳးရင္းဝင္ ပ်ံဝဲႏိုင္ေသာ ႐ႉးပ်ံမ်ိဳးတို႔ တြင္ အေရျပားကို လက္ေကာက္ဝတ္၌အ႐ိုးႏုျဖင့္ ေထာက္ကန္ထားမည့္အစား၊ တံေတာင္ဆစ္၌ အ႐ိုးတစ္ခုျဖင့္ ေထာက္ကန္ထားသည္။ ပ်ံဝဲႏိုင္ေသာ ႐ႉးပ်ံမ်ိဳးစု ႏွစ္စုရွိရာ ယင္းတို႔မွာ အႏုံမာလရပ္ (Anomalurus) ႏွင့္ အစ္ဒ်ဴးရပ္ (Idiurus) မ်ိဳးစုတို႔ ျဖစ္သည္။ ပုံပန္းသဏၭာန္သည္ ရွဥ့္ႏွင့္တူ၍ အေနအထိုင္ အေလ့အက်င့္တို႔မွာ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ ႐ႉးပ်ံတို႔ကဲ့သို႔ပင္ ျဖစ္သည္။

Credit : ျမန္မာ့စြယ္စုံက်မ္း

(Unicode Version)

သင်မသိသေးတဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းသော ရှုးပျံအကြောင်း

ရှူးပျံဟူသော အကောင်မျိုးကို ပုဂံတည်စခေတ်က ဝက် ကြီး၊ ငှက်ကြီး၊ ကျားကြီးတို့နှင့်အတူ ပျူစောထီး နှိမ်နင်းရ သော ပြည်သူ့ရန်သူကြီးတစ်ပါးအဖြစ် ရာဇဝင်ဒဏ္ဍာရီများမှ ကျွန်ုပ်တို့ သိရှိရသည်။ ယင်းသို့ ဖတ်ရှုသိရှိရသော်လည်း ရှူးပျံ ကို ကိုယ်တွေ့မျက်မြင် ကြုံဖူးသူ အလွန်ရှားပေသည်။ အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သော ရှူးပျံကြီးမှာ တကယ်ကြောက်စရာ ကောင်းသည့် သတ္တဝါကြီး ဖြစ်ကောင်း ဖြစ်မည်မှန်သော်လည်း စင်စစ် ရှူးပျံဆိုသည်မှာ ကြောက်မက်ဖွယ်ရာ ကြီးကြီးမားမား တိရစ္ဆာန်မျိုးကား မဟုတ်ပေ။

ရှူးပျံဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်ကြသော်လည်း ရှူးပျံသည် ငှက်ကဲ့သို့ တောင်ပံခတ်၍ ပျံသန်းနိုင်သည်မဟုတ်ချေ။ ရှူးပျံသည် ရှဉ့်မျိုး တွင် ပါဝင်၍ သစ်ပင်တစ်ပင်မှ တစ်ပင်သို့ များသောအားဖြင့် အမြင့်မှ အနိမ့်သို့ ခုန်လွှား မသွားဘဲ လေထဲမှ ပျံဝဲဆင်းသက် နိုင်သော သတ္တဝါမျိုး ဖြစ်သည်။ ရှူးပျံ၏ ကိုယ်နံဘေး တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် ရှေ့ခြေနှင့် နောက်ခြေတို့ဖြင့် ဆက်တွဲနေသော အရေပြားသည် ခေါက်လိပ် ၍ နေသည်။ ရှူးပျံသည် သစ်ပင်တစ်ပင်မှ တစ်ပင်သို့ ကူးရန် ခြေထောက်များကို ဘေးသို့ ကားထုတ်လိုက်သောအခါ ခေါက် လိပ်နေသော အရေပြားသည် လေထီးကဲ့သို့ ဖြန့်ကားထွက်လာ သဖြင့် ရှူးပျံသည် ပျံဝဲနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ယင်းသည် အမြင့်မှ အနိမ့်သို့ ပျံဝဲဆင်းလာ၍ တစ်ဖန် တည့်တည့်သွားရာမှ အထက်သို့ ခပ်စောင်းစောင်း တက်သွားပြန်ပြီးနောက်တွင် ဝိုက်ချ ပျံဝဲဆင်းနိုင်သည်။ သာမန်အားဖြင့် ပေ ၅ဝ-၆ဝ အထိ ပျံဝဲနိုင်၍ ရံဖန်ရံခါ ပေ ၂ဝဝ ကျော်မျှ ပျံဝဲသွားနိုင်လေသည်။ ရှူးပျံနှစ်မျိုးရှိသည်။ တစ်မျိုးသည် ဥရောပ၊ အာရှနှင့် မြောက်အမေရိကတိုက်တို့၌ တွေ့ရသော ဆီယူရော့ ပတာရီနီး မျိုးရင်းဝင် ရှူးပျံတို့ ဖြစ်သည်။ စကင်ဒီနေးဗီးယားမှ ဂျပန် ကျွန်းများအထိ၊ မလေးရှားကျွန်းဆွယ်၊ မြောက်အမေရိကတိုက် ကနေဒါမှ ဂွာတီမားလနိုင်ငံအထိ ဒေသများ၌ ထိုမျိုးရင်းမှ မျိုးခွဲဖြစ်သော ရှူးပျံအမျိုးမျိုးကို တွေ့ရသည်။ အိန္ဒိယနှင့် မလေးရှားဒေသများ၌မူ မျိုးစိတ်အများအပြားကို တွေ့ရလေသည်။

ဆီယူရော့ပတာရီနီး မျိုးရင်းဝင် ရှူးပျံတို့သည် ရှဉ့်အစစ် နှင့် နီးစပ်သည်။ အချို့ ရှူးပျံမျိုးတို့သည် အရွယ်ကြီး၍ အမြီး ဖျားမှာ နှာဖျားအထိ အလျားတစ်ပေခန့် ရှိသည်။ အမွှေးရောင် မှ အချို့သည် နီကြန်ကြန်၊ အချို့သည် အနီပေါ် အဖြူကွက်၊ အချို့သည် အနက်ရောင် ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ အတွေ့ရ များသော ရှူးပျံတို့သည် အလျားဆယ်လက်မခန့်ရှိ၍ မျက်လုံးတို့သည် ပြူးကျယ်နက်မှောင်သည်။အမွေးသည် ပြောင် ချောနူးညံ့သည်။ သစ်ပင်အိုများ၏ ပင်စည်အရောင်နှင့်တူသော အမွေးရောင် ရှိသဖြင့် ယင်းတို့ကို တောထဲတွင် ရုတ်တရက် ရှာမတွေ့နိုင်ချေ။

ရှူးပျံတို့သည် သစ်ပင်ပေါ်၌ နေလေ့ရှိ၍ မြေပြင်ပေါ်၌ ကျက်စားလေ့ မရှိပေ။ ညဉ့်အခါ၌သာ အစာရှာ ထွက်ကြ၍ ခွံမာသီး၊ သစ်ရွက်နု အဖူးအကိုင်းများ၊ ငှက်ဥနှင့် တစ်ခါတစ်ရံ ငှက်ပေါက်စများကို ရှာဖွေစား သောက်လေ့ ရှိသည်။ ရှူးပျံများ ကို ဖမ်း၍ ယဉ်ပါးအောင် သင်ကြားလျှင် ရလွယ်သည်။ သို့သော် အလွန်ဖျက်ဆီးတတ်သော သတ္တဝါမျိုး ဖြစ်သည်။ အရွယ်ငယ်သော ရှူးပျံမျိုးတို့ကို မြောက်အမေရိကတိုက် နှင့် ဥရောပတိုက်တို့တွင် တွေ့ရသည်။ ၁၈ လက်မကျော် အလျားရှိ၍ အမွေးထူသော ရှူးပျံမျိုးကို ဟိမဝန္တာတောင်တန်း ဒေသများ၌ တွေ့ရှိနိုင်လေသည်။

အာဖရိကတိုက်၌ တွေ့ရသော ရှူးပျံအမျိုးမျိုးတို့သည် အနုံမာလျူရီဒီး (Anomaluridae) မျိုးရင်းတွင် ပါဝင်ကြသည်။ ထိုမျိုးရင်းဝင် ရှူးပျံမျိုးတို့တွင် နံဘေး၌ အရေပြားလိပ် မပါသော ရှူးပျံတို့ လည်း ပါဝင်သည်။ ထိုမျိုးရင်းဝင် ပျံဝဲနိုင်သော ရှူးပျံမျိုးတို့ တွင် အရေပြားကို လက်ကောက်ဝတ်၌အရိုးနုဖြင့် ထောက်ကန်ထားမည့်အစား၊ တံတောင်ဆစ်၌ အရိုးတစ်ခုဖြင့် ထောက်ကန်ထားသည်။ ပျံဝဲနိုင်သော ရှူးပျံမျိုးစု နှစ်စုရှိရာ ယင်းတို့မှာ အနုံမာလရပ် (Anomalurus) နှင့် အစ်ဒျူးရပ် (Idiurus) မျိုးစုတို့ ဖြစ်သည်။ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်သည် ရှဉ့်နှင့်တူ၍ အနေအထိုင် အလေ့အကျင့်တို့မှာ ဖော်ပြခဲ့သော ရှူးပျံတို့ကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။

Credit : မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း